Қолданбалы этносаяси зерттеулер институты
толығырақ

Қазақстан азаматтарының санасында Қазақстан немен байланыстырылады?

Қазақстан азаматтарының санасында Қазақстан немен байланыстырылады?
Қазақстандықтардың қоғамдық санасында елдің бейнесі символдар, образдар және тұрақты ассоциациялар арқылы қалыптасады. Олар адамдар ең тән, танымал және біріктіруші деп санайтын белгілерді көрсетеді.

ҚЭЗИ зерттеуі көрсеткендей, қазақстандықтар өз елін мемлекеттік рәміздер, мәдени мұра және табиғи образдардың үйлесімі арқылы қабылдайды. Осылайша, ҚЭЗИ зерттеуі аясында респонденттерге «Сіздің ойыңызша, ел азаматтарын Қазақстан халқының біртұтас ұлтына ең алдымен не біріктіреді?» деген сұрақ қойылды. Сұрақтың ашық форматы респонденттерге жауаптарын өз бетінше тұжырымдауға мүмкіндік берді.

Нәтижелерге сәйкес, ең жиі кездесетін ассоциациялар қатарында бүркіт (15,9%), киіз үй (11,6%) және ту (10,1%) басым. Сондай-ақ қар барысы (7,9%), елтаңба (7,1%), шаңырақ (6,4%), жылқы (6,4%), көгілдір аспан (4,4%), ұлан-ғайыр дала (4,1%) және әнұран (3,7%) образдары да маңызды орын алады. Жалпы алғанда, бұл жауаптар мемлекеттік рәміздер, дәстүрлі тұрмыс және табиғи образдардың үйлесімін көрсетеді.

Өңірлік бөлініс бойынша талдау басым ассоциацияларда айырмашылықтардың бар екенін көрсетеді. Сегіз өңірде (Шымкент қаласы, Алматы, Батыс Қазақстан, Қостанай, Маңғыстау, Солтүстік Қазақстан облыстары, сондай-ақ Жетісу және Ұлытау облыстары) бүркіт образы ең кең таралған. Астана қаласында, сондай-ақ Абай, Ақтөбе, Атырау және Қызылорда облыстарында ту алдыңғы орында. Ақмола, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Қарағанды және Павлодар облыстарында көбіне киіз үй аталады.

Жекелеген өңірлер ерекше ерекшеліктерді көрсетеді: Алматы қаласында бірінші орында шаңырақ тұрса, Түркістан облысында – көгілдір аспан.

Алынған деректер Қазақстан бейнесі азаматтардың қабылдауында бір ғана символмен шектелмей, көпқабатты образдар жүйесі ретінде қалыптасатынын көрсетеді, яғни азаматтардың Қазақстан туралы түсініктері орныққан символдар мен образдар шеңберінде қалыптасады. Бұл ретте өңірлік айырмашылықтар жалпы көрініс ішіндегі вариациялар сипатында болып, қабылдаудың табиғи әртүрлілігін көрсетеді.


 

Редактор ИПЭИ

Жаңалықтар