«Қазіргі әлемдегі этносаралық қатынастар: тәжірибелер және салыстырмалы біліктілік»

Конференцияға мемлекеттік органдардың өкілдері, сарапшылар қауымдастығының мүшелері, саясаттанушылар, журналистер, докторанттар, сондай-ақ этносаясат, этносаралық келісім және қоғамдық диалог мәселелерін зерттеумен айналысатын мамандар гибридті форматта қатысты. Іс-шараның модераторы Қолданбалы этносаяси зерттеулер институтының директоры Узарова Луиза Магамедовна болды.

Қатысушыларға құттықтау сөзбен Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі Этносаралық қатынастарды дамыту комитеті төрағасының орынбасары Бекбаева Анар Бектасовна сөз сөйледі. Ол этносаралық үдерістерді жүйелі сараптамалық тұрғыдан талқылаудың маңыздылығын атап өтіп, қоғамдық келісімді нығайтудың тиімді тәсілдерін әзірлеудегі ғылыми-практикалық алаңдардың рөліне тоқталды.

Конференцияның негізгі бөлігі спикерлердің баяндамаларына арналды. Әрбір баяндамада этносаралық қатынастардың жекелеген аспектілері – жаһандық және өңірлік үрдістерден бастап, медианың ықпалы, халықаралық тәжірибе және диалогтың институционалдық тетіктеріне дейінгі мәселелер қарастырылды.

Сатвалдиев Алишер Гапиржанович, Журналистер клубының төрағасы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Халықаралық қатынастар факультетінің «Этносаясаттағы дипломатия және менеджмент» білім беру бағдарламасының докторанты, «Қазіргі жаһандық трансформациялар жағдайындағы Орталық Азиядағы этносаралық үдерістер» тақырыбында баяндама жасады. Ол өз баяндамасында жаһандық өзгерістердің Орталық Азия елдеріндегі өңірлік тұрақтылыққа, этносаралық өзара іс-қимыл мен бірегейлікке ықпалын талдады. Спикер өңірлік ынтымақтастықтың маңызы артып келе жатқанын атап өтіп, көші-қон үдерістерін, сыртқы ақпараттық ықпалдарды және этносаралық келісімге әсер етуі мүмкін факторларды ескеру қажеттігіне назар аударды. Сондай-ақ этностық топтар арасындағы сенімді нығайтуда және ықтимал шиеленістердің алдын алуда сарапшылар қауымдастығы мен журналистиканың рөліне ерекше мән берілді.

Оқасова Гүлдана Ержановна, Қолданбалы этносаяси зерттеулер институты директорының орынбасары, «Қазақстандағы медиа және этносаралық қатынастар: ақпараттық ортаның қоғамдық ұстанымдарға ықпал ету тетіктері» тақырыбында баяндама ұсынды. Ол медиа мен әлеуметтік желілердің ықпалымен қоғамдық пікірдің қалыптасу тетіктерін ашып көрсетіп, стереотиптердің, жалған ақпарат пен өшпенділік тілінің таралуына байланысты тәуекелдерді атап өтті. Баяндамада жауапты журналистиканы дамыту, этносаралық өзара іс-қимылдың оң тәжірибелерін ілгерілету, сондай-ақ ақпараттық салада мемлекет, медиа және азаматтық қоғам институттары арасындағы өзара іс-қимылды күшейту тәсілдері ұсынылды.

Крыстиан Робертович Пахуцкий-Влосек, Ягеллон университетінің докторанты (Краков, Польша), онлайн форматта «Тұрақтылықтан қатысуға дейін: Қазақстанның этносаралық келісім моделінің эволюциясы шетелдік сарапшы көзімен» тақырыбында баяндама жасады. Ол Қазақстандағы этносаралық келісім моделінің дамуына сыртқы көзқарас ұсынып, оның тұрақтылықты қамтамасыз ету мен институционалдық өкілдіктен азаматтардың, жастардың және азаматтық қоғамның қатысуын кеңейтуге дейінгі кезең-кезеңімен эволюциясына назар аударды. Шетелдік сарапшы инклюзивті тетіктерді, қатысудың цифрлық форматтарын одан әрі дамыту және басқа елдердің тәжірибелерімен салыстырмалы талдау жүргізудің маңыздылығын атап өтті.

Калишева Алина Рустемовна, Қолданбалы этносаяси зерттеулер институтының Әдістемелік және білім беру бағдарламалары орталығының бас менеджері, «Этносаяси үдерістерді реттеудің халықаралық тәжірибесі» тақырыбын баяндады. Оның баяндамасында этносаяси үдерістерді реттеудің шетелдік модельдері, соның ішінде құқықтық, институционалдық және білім беру тәсілдері жүйеленді. Спикер қақтығыстардың алдын алу, этностық топтарды интеграциялау және мәдени әралуандылықты қолдау тәжірибелерін қарастырып, Қазақстанның этносаясатын одан әрі жетілдіруде пайдалы болуы мүмкін ұсынымдарды ұсынды.

Поломарчук Борис Викторович, саясаттанушы, Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі, Павлодар облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Торайғыров университеті» КЕАҚ оқытушысы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Этносаясаттағы дипломатия және менеджмент» білім беру бағдарламасының докторанты, «Қазақстанның жаңа институционалдық архитектурасындағы этносаралық диалог: өкілдіктен шешімдерді бірлесіп әзірлеуге дейін» тақырыбында баяндама жасады. Ол жаңа институционалдық жағдайдағы этносаралық диалогты дамыту, Қазақстан халқы Ассамблеясының, қоғамдық кеңестер мен жергілікті қауымдастықтардың рөлі мәселелерін қозғады. Мүдделерді формалды түрде білдіруден шешімдерді бірлесіп әзірлеуге көшуге, кері байланыс тетіктерін дамытуға, сенімді арттыруға және азаматтарды маңызды мәселелерді талқылауға кеңінен тартуға ерекше назар аударылды.

Конференция қорытындысы бойынша этносаралық қатынастар саласындағы ведомствоаралық және сараптамалық диалогты жалғастыру, халықаралық тәжірибелерді одан әрі зерделеу және қоғамдық қатысу институттарын дамыту қажеттігі атап өтілді.